Guðni Thorlacius Jóhannesson, lektor

Deild:Lagadeild 
Aðsetur:Skrst. 517, Ofanleiti 
Viðtalstímar:Eftir samkomulagi 
Sími:5996361   GSM: 8256361 
Netfang:gjru.is 
Vefur:http://www.ru.is/gj

Menntun

1999-2003: Doktorsnám í sögu við Queen Mary, University of London. Doktorsvörn í desember 2003.
1998-99: MSt-nám í sögu við St Antony’s College, University of Oxford. Brautskráðist með ágætiseinkunn.
1994-97: MA-nám í sögu við Háskóla Íslands. Brautskráðist með ágætiseinkunn.
1993-94: Nám í rússnesku við Háskóla Íslands.
1991-92: Nám í þýsku við háskólann í Bonn.
1988-91: BA-nám í sögu og stjórnmálafræði við Warwick-háskóla í Englandi. Brautskráðist með æðri annars flokks ágætiseinkunn (BA Hons. upper second class degree).
1983-87: Nám við Menntaskólann í Reykjavík. Brautskráðist með aðra einkunn


Starfsferill

Frá júlí 2007: Lektor við Háskólann í Reykjavík.
2004-07: Styrkþegi Rannsóknarmiðstöðvar Íslands, RANNÍS, með starfaðstöðu hjá Hugvísindastofnun Háskóla Íslands. Þriggja ára staða við rannsóknir á sögu þorskastríðanna og landhelgissögu Íslands. 
2003-04: Í hlutastarfi hjá útgáfufyrirtækinu Fróða við kaflaskrif í Síldarsögu Íslands.
Vorönn 2002: Aðstoðarkennari við Queen Mary, University of London. Kenndi Evrópusögu frá 1870.
Frá 2001: Ráðinn til að skrifa sögu Ungmennafélagsins Stjörnunnar, Garðabæ. Verkinu skal lokið fyrir 50 ára afmæli félagsins árið 2010.
2000-2001: Fréttaritari Ríkisútvarpsins í Bretlandi.
Apríl-nóv. 1999: Skrifaði sögu Íslenskrar erfðagreiningar og Kára Stefánssonar, forstjóra fyrirtækisins.
Jan.-júní 1998: Sögukennari við Menntaskólann í Reykjavík.
1988-1998: Afleysingafréttamaður á fréttastofu Ríkisútvarpsins, yfirleitt í sumarleyfum en einnig utan þeirra.
1997-98: Skrifaði sögu Síldarverksmiðja ríkisins fyrir síldarsögunefnd sem hyggst gefa út þriggja binda verk, Síldarsögu Íslands.
1992-97: Þýddi fjórar spennusögur bandaríska rithöfundarins Stephens King.
Sumar 1995: Skipulagði og fór yfir gögn Péturs J. Thorsteinssonar sendiherra.
1992-93: Skrifaði handrit að sögu Sveins Benediktssonar framkvæmdastjóra.
1987-88: Aðstoðarmaður á skjalasafni Alþingis og fréttamaður á næturvöktum í Ríkisútvarpinu.

Kennsluferill í HR

2010-3L-838-UTRIUtanríkismál Íslands
2010-1L-611-BARIBA ritgerð
2009-3L-838-UTRIUtanríkismál Íslands
2009-1X-657-ISPOÍslensk stjórnmál
2008-3L-838-UTRIUtanríkismál Íslands
2008-1L-611-BARIBA ritgerð
2008-1L-730-RETTRéttarsaga
Meira...

Kennsla utan HR

Vorönn 2007: Stundakennari í sögu við Háskóla Íslands. Kenndi hluta námskeiðsins „Íslandssaga eftir 1815”.
Vorönn 2006: Stundakennari í sögu við Háskóla Íslands. Kenndi námskeiðin „Íslandssaga IV” og „Ísland á 20. öld”.
Vorönn 2005: Stundakennari í sögu við Háskóla Íslands. Kenndi námskeiðin „Þorskastríðin”, „History of Iceland from the Settlement to the Present” og „Ísland á 20. öld”.
Ágúst 2004-06 Stundakennari í Evrópusögu við Háskólann á Bifröst (eins dags kennsla með fjarnámi og ritgerðavinnu).
Vorönn 2004: Stundakennari í sögu við Háskóla Íslands. Kenndi námskeiðið „History of Iceland from the Settlement to the Present”.
Vorönn 2002: Aðstoðarkennari við Queen Mary, University of London. Kenndi Evrópusögu frá 1870.
Vorönn 1997: Kenndi námskeið um stjórnmálasögu Íslands við háskólann í Helsinki.
1996-98: Fastráðinn stundakennari í sögu við Háskóla Íslands (66% staða). Kenndi mannkynssögu frá 1939 og sögu Eystrasaltslandanna á 20. öld.

Viðurkenningar og styrkir

2007: Bókin Óvinir ríkisins tilnefnd til viðurkenningar Hagþenkis, félags höfunda fræðirita og kennslugagna.
2006: Bókin Óvinir ríkisins tilnefnd til íslensku bókmenntaverðlaunanna.
2005: Bókin Völundarhús valdsins tilnefnd til viðurkenningar Hagþenkis, félags höfunda fræðirita og kennslugagna.
2004: Útgáfustyrkur úr Gjöf Jóns Sigurðssonar, forsætisráðuneyti.
2003: Rannsóknastyrkur frá Gerald R. Ford Institute, Ann Arbor, Michigan, Bandaríkjnum.
2002: Julian Corbett Prize in Modern Naval History, Institute of Historical Research, London.
2002: Styrkur frá DAAD, Deutsch Akademischer Austauschdienst, til sagnfræðirannsókna á skjalasöfnum í Þýskalandi.
2001: Ferðastyrkur frá Letterstedtska sjóðnum.
2000-01: Rannsóknastyrkir úr Central Research Fund, University of London.
2000: Verðlaunastyrkur úr Sagnfræðisjóði dr. Björns Þorsteinssonar.
1999-2002: Westfield Scholarship. Þriggja ára styrkur til doktorsnáms í sögu við Queen Mary, University of London.
1999: Rannsóknastyrkur frá ríkisstjórn Íslands vegna hálfrar aldar afmælis Atlantshafsbandalagsins.
1998-99: The British Chevening Scholarship. Eins árs styrkur til háskólanáms í Englandi.
1997: Verðlaunastyrkur úr Minningarsjóði dr.phil. Jóns Jóhannessonar prófessors.
1997: Verkefnastyrkur Félagsstofnunar stúdenta, fyrir besta lokaverkefni við Háskóla Íslands.
1996: Námsstyrkur Námsmannalínu Búnaðarbankans.
1995-96: Framfærslu- og ferðastyrkur frá Rannsóknanámssjóði Háskóla Íslands. Ferðastyrkir frá Atlantshafsbandalaginu og Norrænu ráðherranefndinni.
1995: Verðlaun í ritgerðarsamkeppni Sagnfræðingafélags Íslands, Sagnfræðistofnunar Háskóla Íslands og Sögufélagsins vegna hálfrar aldar lýðveldisafmælisins.

Sérsvið

Stjórnmála- og utanríkissaga Íslands frá seinni heimsstyrjöld til okkar daga.


Útgáfur

• Troubled Waters. Cod War, Fishing Disputes, and Britain’s Fight for the Freedom of the High Seas, 1948-1964 – Studia Atlantica 11 (Reykjavík: North Atlantic Fisheries History Association, 2007).
• „Stjórnarmyndanir á Íslandi, 1971-2007. Frá Framsóknaráratugum til drottinsvalds Sjálfstæðisflokksins (með drauminn um samfylkingu jafnaðarmanna í bakgrunni “. Stjórnmál og stjórnsýsla – veftímarit. 1. tbl. 3. árg. (júlí 2007). http://www.stjornmalogstjornsysla.is/images/stories/fg2007v/gudni.pdf, [38 bls.]
• „Sagan séð að ofan og neðan. Guðni Th. Jóhannesson og Jón Þ. Þór ræða við breska sagnfræðinginn og metsöluhöfundinn Antony Beevor“. Saga XLV, 1, 2007, bls. 7-17.
• „Inngangur“ að grein Ásgeirs Jóhannessonar, „Stjórnarmyndunin 1958“. Skírnir, 180. ár (haust 2006), bls. 251-253.
• Óvinir ríkisins. Ógnir og innra öryggi í kalda stríðinu á Íslandi (Reykjavík: Mál og menning, 2006).
• Þorskastríðin þrjú. Saga landhelgismálsins 1948-1976 (Reykjavík: Hafréttarstofnun Íslands, 2006).
• „Leikstjóri, leikari eða áhorfandi? Forsetinn og stjórnarmyndanir“, Stjórnmál og stjórnsýsla – veftímarit, 1. tbl. 2. árg. (maí 2006), http://www.stjornmalogstjornsysla.is/images/stories/fg2006v/gthj.pdf, [24 bls.]
• „Skipti sjálfstæðið máli? Samanburður á landhelgismálum Íslendinga og Færeyinga um miðja síðustu öld“. Magnús Snædal og Anfinnur Johansen (ritstjórar), Frændafundur 5. Fyrirlestrar frá íslensk-færeyskri ráðstefnu í Reykjavík 19.-20. júní 2004, bls. 204-212.
• Völundarhús valdsins. Stjórnarmyndanir, stjórnarslit og staða forseta Íslands í embættistíð Kristjáns Eldjárns, 1968-1980 (Reykjavík: Mál og menning, 2005).
• Sympathy and Self-interest. Norway and the Anglo-Icelandic Cod Wars, Forsvarsstudier 1:2005 (Oslo: Institutt for forsvarsstudier, 2005).
• „Iceland”. Encyclopedia of the Arctic II (New York og London: Routledge, 2004), bls. 919-926.
• „„Stóra drápið”. Atlaga Hannesar Hafstein og Dýrfirðinga að breska togaranum Royalist árið 1899”. Ársrit Sögufélags Ísfirðinga, 44. árg., 2004, bls. 81-114.
• „How Cod War Came. The Origins of the Anglo-Icelandic Fishing Dispute, 1958-61”. Historical Research, 77. árg., nr. 198, 2004, bls. 543-574.
• „Did He Matter? The Colourful Andrew Gilchrist and the First Cod War, 1958-61”. Deutsches Schiffahrtsarchiv, 26. árg., 2003 [birt 2004], bls. 287-299.
• „To the Edge of Nowhere. U.S.-Icelandic Defense Relations During and After the Cold War”, Naval War College Review, 57. árg. nr. 4, 2004, bls. 115-137 (sjá http://www.trackpads.com/magazine/publish/article_1603.shtml).
• „Geta sagnfræðingar fjallað um fortíðina?” Ritið, 4. árg. nr. 1, 2004, bls. 181-188.
• „Bjarni Benediktsson,” í Ólafur Teitur Guðnason (ritstj.), Forsætisráðherrar Íslands – Ráðherrar Íslands og forsætisráðherrar Íslands í 100 ár (Akureyri: Bókaútgáfan Hólar, 2004), bls. 295-314.
• „Royalistmálið. Aðför Hannesar Hafstein að breskum togara á Dýrafirði árið 1899”, í Heimastjórn í hundrað ár (vefur vegna aldarafmælis heimastjórnar 2004, www.heimastjorn.is), 8.567 orð.
• „En fælles konflikt? Kampen om fiskerigrænser i Nordatlanten fra middelalder til nutid”, í Daniel Thorleifsen (ritstj.), De vestnordiske landes fælleshistorie. Udvalg af indledende betragninger over dele af den vestnordiske fælleshistorie (Nuuk: KIIP, 2003), bls. 63-72.
• „Þorskastríð í sjónvarpi. Frásagnir, sagnfræði og (hálf)sannleikur”. Saga, 41. árg., nr. 1, 2003, bls. 185-198.
• „Tíu spurningar. Hugleiðingar um þorskastríðin”. 2. íslenska söguþingið. Ráðstefnurit II (Reykjavík: Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands, Sagnfræðingafélag Íslands og Sögufélag, 2002), bls. 436-51.
• „Höfum við gengið til góðs? Nokkrar bækur um tuttugustu öldina”. Saga, 40. árg. 2002, 181-197.
• Kári í jötunmóð. Saga Íslenskrar erfðagreiningar og Kára Stefánssonar (Reykjavík: Nýja bókafélagið, 1999).
• „Skiptum við máli? Ísland og Eystrasaltsríkin, 1990-1991”. Söguþing (Reykjavík: Sagnfræðistofnun Háskóla Íslands, Sagnfræðingafélag Íslands og Sögufélag, 1998), bls. 343-52.
• „Síldarævintýrið í Hvalfirði”, Ný saga, 7. árg. 1996, bls. 1-29.
• „„Nobody has done so much for us”. Iceland and Lithuania, 1990-1991”. Lithuanian Papers, 10. árg. 1996, bls. 11-19.

Fyrirlestrar

 

• „Tillbaka till ingenstans? En kort översikt över Islands försvarspolicy“. Ráðstefna um öryggismál á norðurslóðum, Norræna húsinu, 29.8.2007.
• „Surveillance and registration in Iceland during the Cold War“. 26. norræna sagnfræðiþingið, 11.8.2007.
• „Bliknar Njála? Stjórnarskiptin 2007 í sögulegu ljósi“. Fyrirlestur í Háskóla Íslands á vegum Félags stjórnmálafræðinga, 25.5.2007.
• „Varnir gegn loftárásum og kjarnorkuárásum á Ísland í kalda stríðinu“. Fyrirlestur í Borgarskjalasafni Reykjavíkur á Safnanótt, 23.2.2007.
• „Að vita meira og meira. Spurningar og svör á líðandi stundu um símhleranir og öryggi ríkisins í kalda stríðinu“. Málstofa við Háskólann á Bifröst, 20.2.2007.
• „Phone tapping in Iceland during the cold war“. Fyrirlestur á ráðstefnu Syddansk Universitet í Óðinsvéum, „Fremtidens samtidshistorie“, 11.1.2007.
• „Leitin að sannleik um símhleranir. Smásaga úr lífi sagnfræðings“. Fyrirlestur á Hugvísindaþingi, 4. nóvember 2006.
• „Þorskastríðin þrjú“. Fyrirlestur á málstofu Hafréttarstofnunar Íslands í tilefni þess að 30 ár voru liðin frá lokum þorskastríðanna, 1.6.2006.
• „Símahleranir og öryggi ríkisins í kalda stríðinu á Íslandi“. Fyrirlestur á 3. íslenska söguþinginu, 21.5.2006.
• „Býsnaveturinn 25 árum síðar. Stjórnarmyndun Gunnars Thoroddsens og klofningurinn í Sjálfstæðisflokknum 1980“. Fyrirlestur á opnum umræðufundi Landssambands sjálfstæðiskvenna og Tíkarinnar, 14.12.2005.
• „Independent People. Aspects of Iceland’s Foreign Policy in the 20th Century“. Fyrirlestur við Nankang University, Taipei, Tævan, 1.12.2005.
• „Overview of Iceland’s Foreign Policy in the 20th Century”. Kynningarfundur fyrir utanríkisráðherra Tævans og sendinefnd, Háskóla Íslands, 1.7.2005.
• „Norway, Iceland, and Fisheries Conflicts in the North Atlantic in the Twentieth Century”. Fyrirlestur í norska varnarmálaráðuneytinu, 6.5.2005.
• „Stjórnarráðssagan frá sjónarhóli samtímasöguritunar”. Málþing um ritverkið Stjórnarráð Íslands 1964-2004 I-III. Þjóðminjasafni Íslands, Reykjavík, 1.2.2005.
• „Stóra drápið. Atlaga Hannesar Hafstein og Dýrfirðinga að breska togaranum Royalist 1899”. Fyrirlestur í Húsinu á Eyrarbakka, 14.11.2004.
• „Vald hinna veiku. Ísland og stórveldin í kalda stríðinu”. Fyrirlestraröð Sagnfræðingafélags Íslands, Hvað er vald? 19.10.2004. Birtur á vefritinu Kistan, www.kistan.is, 27.10.2004.
• “Empire and Exploitation? Iceland between east and west during the cold war era”. In the Shadow of the Superpowers. Europe During the Cold War, 1945-1989. Ráðstefna í University of Hull, 24.-25.8.2004.
• „Ópólitískur leiðtogi í pólitísku embætti. Hugmyndir Kristjáns Eldjárns um stöðu forseta Íslands í stjórnskipan landsins”. Erindi hjá Rotary-miðborg, 19.7.2004.
• „Skipti sjálfstæðið máli? Landhelgismál Íslendinga og Færeyinga um miðja síðustu öld”. Erindi á Frændafundi V, ráðstefnu íslenskra og færeyskra fræðimanna, 20.6.2004.
• „Á sextugsafmæli lýðveldisins”. Þátttaka í umræðuþætti á Rás eitt í Ríkisútvarpinu, 17.6.2004.
• „„Að gera ekki illt verra.” Hugmyndir Kristjáns Eldjárns um pólitískt hlutverk forseta Íslands”. Erindi á málþingi Sagnfræðingafélags Íslands og Félags stjórnmálafræðinga, „Forsetinn og stjórnmálin að fornu og nýju”, 9.6.2004.
• „The Cod Wars”. Erindi á fundi fyrir útlendinga, búsetta á Íslandi, í Alþjóðahúsinu, Reykjavík, 16.4.2004.
• „„Það vinnur aldrei neinn sitt dauðastríð”. Barátta Breta fyrir þröngri landhelgi, 1948-64. Erindi á vegum Sögufélags og Sagnfræðingafélags Íslands, 20.11.2003.
• „Í óþökk. Ævisögur gegn vilja söguhetjunnar eða ættingja hennar”. Hugvísindaþing Háskóla Íslands, 30.10.-1.11.2003.
• „Gunboats fight frigates. Naval forces in the Anglo-Icelandic cod wars, 1958-76”. The 7th North Atlantic Fishing History Association Conference, „Fish, War and Politics, 1300-2003”, Amsterdam og Middelburg, Hollandi, 30.9.-4.10.2003.
• „Fischereistreitigkeiten im Nord-Atlaschen Raum, 1948-76: Ein Überblick”. Framsaga hjá námshópi um fiskveiðisögu Norðursjávar, háskólanum í Bremen, 6.11.2002.
• „Et fælles konflikt? Kampen om fiskerigrænser i Nord-Atlanten”. Workshop. Samarbejde omkring dolumentation og historieskrivning af de vestnordiske landes fælleshistorie. Ilulissat, Grænlandi, 20.-24.9.2002.
• „Did He Matter? The Colourful Andrew Gilchrist and the First Cod War”. German-Icelandic Fisheries, Aspects of the Development. Goethe-Zentrum, Reykjavík, 14.9.2002.
• „Tíu spurningar. Hugleiðingar um þorskastríðin”. 2. íslenska söguþingið, 31.5.2002.
• „„We don’t deal with the Brits, we beat them”. The Anglo-Icelandic Cod Wars, 1952-1976”. Ráðstefna á vegum North European History Research Network (NEHRN), Háskólanum á Akureyri, 23.5.2002.
• „Iceland After the Second World War. Main Currents in Internal Politics and International Relations”. Department of Scandinavian Studies, University College, London, 16.11.2001.
• „„Við semjum ekki við Breta, við sigrum þá”. Fiskveiðideilur Íslands og Bretlands, 1952-1976”. Vettvangur/Kollokvium, Kaupmannahafnarháskóla, 26.9.2001.
• “The Formation of Foreign Policy in Hull and Grimsby? Decision-Making in Britain during the Anglo-Icelandic Fishing Disputes, 1948-61”. The 6th North Atlantic Fishing History Association Conference, Qaqortoq, Grænlandi, 12.-17.9. 2001.
• „Cod War and Cold War: American Attitudes to the Anglo-Icelandic Fishing Disputes, 1948-61”. 70th Anglo-American Conference of Historians - The Sea. Institute of Historical Research, London, 4.-6.7.2001.
• „Small nations and the European community. The Icelandic experience”. Welsh Centre for International Affairs, Cardiff, 26.4.2001.
• „„We don’t deal with the Brits, we beat them”. The Anglo-Icelandic Cod Wars, 1952-1976”. The Faculty Student Enrichment Lecture Series, US Naval War College, Rhode Island, Bandaríkjunum, 7.2.2001.
• „A case study on power and force in asymmetrical relations: The Anglo-Icelandic fishery disputes, 1952-1976”. Eighth New Researchers in Maritime History Conference, University of Greenwich, London, 10.-11.3.2000.
• Erindi á málstofu á vegum endurmenntunarnefndar Háskólans á Akureyri, „Endurheimt sjálfstæðis. Saga og menning Eystrasaltslandanna”, 24.9.1998.
• „Icelandic Support for Baltic Independence, 1990-91”. The AABS (Association for the Advancement of Baltic Studies) Conference, Bloomington, Indiana, Bandaríkjunum, 17.-19.6.1998.
• Framsaga á ráðstefnu DUPI, Dansk udenrigspolitisk institut, „Norden og Baltikum”, Nýborg í Danmörku, 22.6.1998.
• Framsaga um umfjöllun íslenskra fjölmiðla um fall járntjaldsins, á ráðstefnu Félags sagnfræðinema við Háskóla Íslands, „Ísland og Austurblokkin”, 21.11.1997.
• „Samskipti Íslands og Ljósulanda”. Erindi á félagsfundi í Latvija, vináttufélagi Íslands og Lettlands, 18.11.1997.
• Erindi um sjálfstæðisbaráttu Eystrasaltslandanna, á vegum Félags sagnfræðinema við Háskóla Íslands, í tengslum við Nordsaga-ráðstefnuna í Reykjavík, 9.10.1997.
• Framsaga um nýju upplýsingalögin, á fundi á vegum Blaðamannafélags Íslands, Félags um skjalastjórn og Sagnfræðingafélags Íslands, Þjóðskjalasafni Íslands, 13.11.1996.
• „Söguleg endalok síldareinkasölunnar 1931”. Erindi á aðalfundi Sögufélags, 27.6.1995.

Auk þess fjöldi blaða- og tímaritsgreina